ای ال اس (ALS) و کاردرمانی ، باید بعد از تشخیص بیماری بلافاصله کاردرمانی را با هدف حفظ توانمندی های موجود و ارتقا بیمار آغاز کرد.
ارگوتراپیست رضا مقتدایی
**بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) و نقش کاردرمانی در مدیریت آن**
## **فهرست مطالب**
۱٫ **مقدمه**
۲٫ **تعریف و شناخت بیماری ای ال اس ALS و کاردرمانی**
– علل و عوامل خطر
– علائم و نشانههای بیماری
– تشخیص و پیشآگهی
۳٫ **کاردرمانی در بیماران ای ال اس ALS**
– اهداف کاردرمانی
– ارزیابی اولیه و مداوم
۴٫ **راهبردهای کاردرمانی در مدیریت ALS**
– حفظ استقلال در فعالیتهای روزمره زندگی (ADLs)
– تجویز وسایل کمککننده و تطابقات محیطی
– مدیریت ضعف عضلانی و خستگی
– تمرینات و تکنیکهای جبرانی
۵٫ **تکنولوژیهای کمکی و نقش کاردرمانی**
– وسایل ارتباطی جایگزین (AAC)
– وسایل حرکتی و تطابقات خانه
۶٫ **حمایت روانی-اجتماعی و آموزش به بیمار و خانواده**
۷٫ **چالشها و محدودیتهای کاردرمانی در ALS**
۸٫ **نتیجهگیری و آینده پژوهشها**
اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS) یا بیماری لو گهریگ، یک بیماری نورودژنراتیو پیشرونده است که بهتدریج نورونهای حرکتی در مغز و نخاع را تخریب میکند. این بیماری منجر به ضعف عضلانی، ناتوانی حرکتی و در نهایت فلج کامل میشود. با وجود عدم وجود درمان قطعی، **کاردرمانی (Occupational Therapy)** نقش حیاتی در بهبود کیفیت زندگی بیماران، حفظ استقلال و کاهش بار مراقبتی دارد. این مقاله به بررسی جامع اصول کاردرمانی در مدیریت ای ال اسALS میپردازد.
**۲. تعریف و شناخت بیماری ای ال اس ALS و کاردرمانی**
**علل و عوامل خطر**
– علت دقیق ALS ناشناخته است، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی (۱۰% موارد ارثی) و محیطی (مانند سیگار، سموم) مؤثرند.
– سن شایع ابتلا: ۴۰ تا ۷۰ سال.
– مردان کمی بیشتر از زنان مبتلا میشوند. از این رو ای ال اس و کاردرمانی باید ملازم هم باشند تا پیشرفت بیماری کند گردد.
**علائم و نشانهها**
– **علائم اولیه:** ضعف عضلانی، گرفتگیهای مکرر، اختلال در گفتار یا بلع.
– **علائم پیشرفته:** تحلیل عضلات (آتروفی)، اسپاستیسیتی، ناتوانی در راه رفتن، تنفس مصنوعی.
– **علائم غیر حرکتی:** افسردگی، تغییرات شناختی (در برخی موارد).
**تشخیص و پیشآگهی**
– تشخیص بالینی با تستهای EMG، MRI و رد سایر بیماریها.
– میانگین بقا: ۳ تا ۵ سال پس از تشخیص، اما مواردی مانند استفان هاوکینگ دههها زندگی کردند.
**۳. کاردرمانی در بیماران ای ال اس ALS و کاردرمانی **
**اهداف اصلی کاردرمانی**
– حفظ حداکثر استقلال در فعالیتهای روزمره (ADLs/IADLs).
– پیشگیری از عوارض ثانویه مانند خشکی مفاصل یا زخم های فشاری.
– بهبود کیفیت زندگی و سازگاری روانی بیمار و خانواده.
**ارزیابیهای کاردرمانی**
– **ارزیابی عملکردی:** تستهایی مانند ALSFRS-R (Amyotrophic Lateral Sclerosis Functional Rating Scale).
– **بررسی محیط خانه:** ایمنی، دسترسیها، نیاز به تجهیزات تطبیقی.
**۴. راهبردهای کاردرمانی در مدیریت ای ال اسALS و کاردرمانی**
**حفظ استقلال در فعالیتهای روزمره (ADLs)**
– استفاده از **وسایل کمکی** مانند مسواک با دسته ضخیم، بشقابهای ضد لغزش.
– آموزش روشهای جبرانی مثلاً استفاده از دست غیرغالب برای غذا خوردن.
**تطابقات محیطی و تجهیزات**
– **تغییرات در خانه:** نصب میلههای حمایت کننده، صندلی توالت مرتفع.
– **صندلی چرخدار:** انتخاب نوع مناسب با توجه به پیشرفت بیماری.
**مدیریت ضعف عضلانی و خستگی**
– **الگوهای صرفهجویی انرژی:** تقسیم کارها به بخشهای کوچک، استراحت بین فعالیتها.
– **تمرینات دامنه حرکتی غیرفعال (PROM):** برای جلوگیری از کنتراکچر.
**۵. تکنولوژیهای کمکی در ای ال اس و کاردرمانی**
– **وسایل ارتباطی (AAC):** نرمافزارهای چشمانداز برای بیماران با اختلال گفتار.
– **اسپلینتها و ارتزها:** برای حمایت از مفاصل ضعیف شده .
**۶. حمایت روانی و آموزش**
– مشاوره برای پذیرش بیماری و کاهش اضطراب.
– آموزش مراقبان در مورد جابجایی ایمن بیمار و استفاده از تجهیزات. از جمله حمایت های خانواده بیمار ای ال اس و کاردرمانی است .
**۷. چالشهای کاردرمانی در ای ال اس ALS**
– ماهیت پیشرونده بیماری نیاز به تطابق مداوم برنامهها دارد.
– محدودیتهای مالی برای تهیه تجهیزات پیشرفته. از دیگر چالش های ای ال اس و کاردرمانی است.
**۸. نتیجهگیری**
کاردرمانی در ای ال اس ALS نهتنها بر حفظ عملکرد فیزیکی تمرکز دارد، بلکه بر جنبههای عاطفی و اجتماعی زندگی بیمار نیز تأثیر میگذارد پر نتیجه ای ال اس و کاردرمانی ملازم هم هستند. با پیشرفتهای تکنولوژی، امید به زندگی و کیفیت آن در بیماران رو به بهبود است. پژوهشهای آینده باید بر توسعه مداخلات شخصی سازی شده و فناوریهای کمهزینه متمرکز شوند.